بيت خسرو اعظم و داراى عجم ، وارث جَم * كه ازو اسم جم و ملك عجم نام گرفت خداوند به حرمت اجداد طاهرين عمر و شوكت و اقبال اين وجود مسعود مبارك را زياد فرمايد و ممالك ايران را از هر بليّه در سايهء مبارك ايشان محفوظ دارد . شرح شرفيابى به حضور همايونى در مجلس تحويل نوروز فيروز مادام توقّف [ در ] دار الخلافه تهران ، هروقت به قسمى آثار مرحمت ملوكانه پديدار مىآمد . من جمله [ در ] روز عيد نوروز ، در مجلس تحويل ، كه در يك سمت شاه ، جناب مستطاب امام جمعهء تهران بودند ، جناب عضد الملك « 1 » و ظهير الدوله « 2 » ؛ دعاگو را هم در سمت ديگر شاه جا دادند ؛ تا اين‌كه شاه به مجلس تشريف آوردند . جا چندان وسعتى نداشت . همين‌كه احوالپرسى و التفات فرمودند ، پنج و شش نفر از « علماء » و « سادات » تهران نيز وارد مجلس شدند و به بالا و به سمت ما آمدند . ملاحظه كردم [ كه ] با اين تنگى جا ، اينها اگر بنشينند ، حريمى در ميانهء ما با شاه نخواهد ماند ، سهل است ، جا هم تنگ خواهد بود . محض ادب و احترام آن عالى مجلس از جاى خود برخاسته ، « 3 » پيش روى شاه نشستم . و آنها كه آمدند ، به صعوبت در بالا جايى [ پيدا ] كردند ، حتّى بعضى خارج از صف حاضرين در عقب ماندند . « 4 » اعلى حضرت همايونى فورا در همان مجلس - كه ملأ عام بود - به لفظ درربار و خطاب به مرحوم حاجى معتمد الدوله فرهاد ميرزا « 5 » به فرمايش بلند از دعاگو مكرّر تعريف و

--> ( 1 ) . على رضا خان عضد الملك ، در سال 1825 م . به دنيا آمد . وى پسر موسى خان و دايى ناصر الدين شاه قاجار بود . در سال 1855 م . غلام بچه‌باشى ( رئيس خانه شاگردهاى دربار ) ، 1869 م . ملقب به « عضد الملك » ، 1871 م . حاكم مازندران و ايلخانىگرى طايفهء قاجار ، 1875 م . وزير عدليه شد . پس از خلع محمد على شاه قاجار پسر 12 ساله‌اش احمد ميرزا از طرف مليون به سلطنت رسيد و عضد الملك به نيابت سلطنت تعيين شد . در ماه رمضان 1328 ه . ق . درگذشت . ( فرهنگ فارسى معين ، 5 / 4656 ؛ فرهنگ رجال قاجار ، 123 ) . ( 2 ) . على خان ظهير الدوله ملقب به صفا على شاه ، از رجال عصر ناصرى و صوفى نامدار اين دوره است كه در 1281 ه . ق . در جمال‌آباد شميران به دنيا آمد و در 16 سالگى به دامادى ناصر الدين شاه مفتخر شد و سپس وزير تشريفات خاصه همايونى گرديد . مدتى نيز حكومت تهران را برعهده داشت . وى مؤسس انجمن اخوت بوده و از هواخواهان مشروطه و آزاديخواهى روشنفكر و روشن‌انديش بود و به دستور محمد على شاه ، منزل و خانقاه او را به توپ بستند و آن‌جا را غارت كردند . در 61 سالگى در سال 1342 ه . ق . / 1302 ه . ش . دار فانى را وداع گفت . مدتى نيز حاكم همدان و كرمانشاه بوده است . ( 3 ) . در اصل : برخواسته ( 4 ) . در اصل : به‌ماند ( 5 ) . فرهاد ميرزا معتمد الدوله ، پسر عباس ميرزا در سال 1233 ه . ق . زاده شد . اين شاهزاده از سال 1250 تا